Prva faza projekta LHTMApp – Mapping Living Human Treasures uspešno je realizovana u periodu od novembra 2025. do februara 2026. godine, čime su postavljeni temelji prve digitalne platforme u Srbiji namenjene sistematskom mapiranju i dokumentovanju živih ljudskih riznica – nosilaca nematerijalnog kulturnog nasleđa (NKN).
U okviru ove faze razvijena je mobilna aplikacija (Android verzija) kao i osnovna verzija veb platforme, osmišljene kao javno dostupni digitalni repozitorijum sa interaktivnom mapom. Aplikacija omogućava strukturisano i geo-referencirano prikupljanje podataka o nosiocima baštine – uključujući biografske informacije, opis veština, fotografije, audio-vizuelne zapise i kontekstualne socio-demografske podatke, uz punu zaštitu ličnih podataka i etičke standarde terenskog rada.
Razvoj softvera prethodile su konsultacije sa stručnjacima, predstavnicima lokalnih zajednica, civilnog sektora i akademskih institucija, kako bi struktura aplikacije odgovarala realnim potrebama dokumentovanja tradicionalnih znanja. Poseban fokus stavljen je na mikro-regione u kojima je nasleđe nedovoljno istraženo, a broj prepoznatih nosilaca u opadanju usled starenja stanovništva i depopulacije ruralnih sredina.
Tokom druge polovine marta 2026. sledi testiranje aplikacije i rad sa studentima u saradnji sa Srpskim etnomuzikološkim društvom i Fakultetom muzičke umetnosti – Katedrom za etnomuzikologiju u Beogradu, kao i susreti sa predstavnicima udruženja koja neguju baštinu. Planirano je uključivanje najmanje 15 mladih istraživača koji će proći obuku iz oblasti etike terenskog rada, principa zaštite NKN i korišćenja aplikacije u realnim uslovima.
Od aprila 2026. započinje terenski rad širom Srbije, sa ciljem da do novembra bude identifikovano i javno predstavljeno najmanje 50 živih ljudskih riznica, pre svega iz oblasti izvođačkih umetnosti. Projekat će rezultirati i preporukama za unapređenje kulturnih politika u oblasti zaštite NKN, zasnovanim na prikupljenim podacima.
Ovaj jednogodišnji projekat zamišljen je kao pilot inicijativa koja će nastaviti da se razvija i u narednim godinama. Njegov dugoročni cilj jeste sveobuhvatno mapiranje živih ljudskih riznica na čitavoj teritoriji Srbije i uspostavljanje trajnog digitalnog sistema za praćenje stanja nematerijalnog kulturnog nasleđa. U narednim fazama planirano je korišćenje naprednih tehnoloških rešenja, uključujući alate zasnovane na veštačkoj inteligenciji, kako bi se omogućila sistematska obrada i analiza prikupljenih podataka, čime bi se po prvi put dobila celovita slika o stanju i dinamici očuvanja nematerijalnog kulturnog nasleđa u Srbiji.
LHTMApp realizuje World Music asocijacija Srbije, reprezentativno udruženje u kulturi za oblast nematerijalnog nasleđa u partnerstvu sa Muzičkim informativnim centrom Srbije i Srpskim etnomuzikološkim društvom. Projekat je kofinansiran od strane The Headley Southeast Europe Cultural Heritage Fund i uz koordinaciju Balkan Museum Network.
Materijal koji će biti objavljen u okviru ovog neprofitnog kulturno-istraživačkog projekta posvećenog identifikaciji, dokumentovanju i digitalnom mapiranju nosilaca nematerijalnog kulturnog nasleđa u Srbiji, može se koristiti u naučno-istraživačke svrhe uz navođenje izvora.
